Pink Floyd “Their Mortal Remains” in het Victoria and Albert Museum London

pink floyd

50 jaar Pink Floyd – kleurrijk, vernieuwend, surrealistisch en zeer inventief- bleek tegelijkertijd een aaneenschakeling van herinneringen door mijn eigen leven. Mijn man en ik hebben allebei onze uitgebreide verzameling L.P.’s bewaard  en draaien deze vrijwel dagelijks. Vooral van de Pink Floyd L.P. ‘s  weet ik nog precies waar en wanneer ik ze kocht en in welke gemoedstoestand ik verkeerde. Gelukkig had ik al weken van tevoren via de site van V&A een ticket besteld, want de belangstelling is enorm. En terecht!

IMG_3170

En daar ga je dan: koptelefoon op… al niet helemaal scherp meer down the rabbit hole.

IMG_3182

IMG_3183

Een voortdurende prikkeling van al je zintuigen. Onder andere de visualisatie van muziek door middel van vloeistofdia’s. Een must op (school) feesten eind zestiger/begin zeventiger jaren.

IMG_3174

IMG_3171

Pink Floyd wordt vandaag de dag erkend als een van de meest getalenteerde en visionaire rockgroepen ter wereld. In 1965 opgericht door architectstudenten Roger Waters en Richard Wright, samen met het geniale multi talent frontman Roger (Syd) Barrett en drummer Nick Mason. David Gilmour (getalenteerd gitarist en goede vriend van Syd) werd gevraagd als vijfde lid van de band toen het gedrag van Syd Barrett steeds onvoorspelbaarder begon te worden. Waarschijnlijk werden zijn moodswings versterkt door zijn niet aflatende experimenten met psychedelische drugs zoals LSD.

IMG_3187

In die tijd was er ook nauwelijks informatie voorhanden omtrent de specifieke aanpak van hoogbegaafde, hoog sensitieve jongens met een dichterlijke, mystieke inslag. Net als Jim Morrison van The Doors en singer/songwriter Nick Drake had Syd Barrett gestudeerd, kwam uit de upperclass en had hij een prominente vader.  Die vaders hadden hoogstwaarschijnlijk een heel ander beeld bij de carrières van hun zonen dan die van popmuzikant. Het is goed voor te stellen hoe de teleurstelling om als zoon te “falen” in de ogen van je ouders,  kan leiden tot depressies, angstaanvallen en drugsgebruik.

IMG_3186

Terwijl Pink Floyd in een oud Bedfordbusje door delen van het Europese vasteland toerde ging het met Syd Barrett steeds verder bergafwaarts. In een brief aan zijn vriendin schrijft hij nog heel enthousiast over deze bus:

IMG_3167

IMG_3168

In Nederland had de band één van de laatste optredens als vijftal. Op 1 juni 1968 speelden ze in ’t Smurf, een buurthuis in Bussum. Voor een bijna lege zaal, nadat ze een eerder optreden op het laatste moment hadden gecanceld. Vrijwel meteen daarna nam de band met bloedend hart afscheid van Syd. Diens teloorgang had een blijvende invloed op met name Roger Waters. Het thema van psychische instabiliteit keert terug op verschillende Pink Floyd albums: The Dark Side of the Moon (1973) Wish You Were Here (1975) en The Wall (1979). In de filmversie van The Wall (1982) zitten een aantal visuele referenties naar Syd Barrett.

IMG_3188

Eén van de vele kippenvelmomenten tijdens “Their Mortal Remains” komt door de videofilm “Pink Floyd Live at Pompeii.” Anti-Woodstock: geen 450.000 toeschouwers, maar een leeg amfitheater.
IMG_3190
“Echoes”
Overhead the albatross hangs motionless upon the air

And deep beneath the rolling waves in labyrinths of coral caves
The echo of a distant tide
Comes willowing across the sand
And everything is green and submarine

And no one showed us to the land
And no one knows the wheres or whys
But something stirs and something tries
And starts to climb towards the light

Strangers passing in the street
By chance two separate glances meet
And I am you and what I see is me
And do I take you by the hand
And lead you through the land
And help me understand the best I can
And no one calls us to move on
And no one forces down our eyes
No one speaks
And no one tries
No one flies around the sun

Cloudless every day you fall upon my waking eyes
Inviting and inciting me to rise
And through the window in the wall
Come streaming in on sunlight wings
A million bright ambassadors of morning

And no one sings me lullabies
And no one makes me close my eyes
So I throw the windows wide
And call to you across the sky.

IMG_3196

“Wish You Were Here”

So, so you think you can tell Heaven from Hell, blue skies from pain.
Can you tell a green field from a cold steel rail?
A smile from a veil?
Do you think you can tell?

Did they get you to trade your heroes for ghosts?
Hot ashes for trees?
Hot air for a cool breeze?
Cold comfort for change?
Did you exchange a walk on part in the war for a lead role in a cage?

How I wish, how I wish you were here.
We’re just two lost souls swimming in a fish bowl, year after year,
Running over the same old ground.
What have we found?
The same old fears.
Wish you were here.

IMG_3189

“Wish You Were Here” uit 1975 is één van de meest succesvolle albums van de groep en een eerbetoon aan Syd Barrett middels de aan hem opgedragen song “Shine On You Crazy Diamond.” Op 5 juni 1975, tijdens de opnames voor “Wish You Were Here”, kwam Syd Barrett incognito de studio binnen, precies op het moment dat de band “Shine On Your Crazy Diamond” vast legde. Hij was behoorlijk dik geworden, zijn haren waren gemillimeterd en zijn wenkbrauwen weggeschoren. Aanvankelijk herkenden zijn ex-bandleden hem niet. Toen ze zich eindelijk bewust werden wie de sfinx was die hen stilzwijgend observeerde reageerden ze allen zeer geëmotioneerd. In de film Pink Floyd: The Wall refereert het moment waarop hoofdpersonage Pink (Bob Geldof) zijn wenkbrauwen afscheert aan deze ontmoeting.
IMG_3197

In een BBC documentaire uit 2001 delen de bandleden van Pink Floyd  hun herinneringen aan  deze ongeplande reünie:
Rick Wright: “Ik kwam in de studio en ik zag deze man die tegen de muur zat. En ik herkende hem niet. Ik vroeg: “Wie is die man achter je?”. “Dat is Syd.” Ik brak zowat, ik kon het niet geloven… hij had bijna al zijn haren geschoren… zijn wenkbrauwen, alles… en hij sprong op en neer en poetste zijn tanden, het was verschrikkelijk. En ik, euh, ik bedoel Roger had tranen in zijn ogen. Ik ook, denk ik. Wij hadden beiden tranen in de ogen. Het was zeer shockerend… zeven jaar zonder contact en dan komt hij binnengewandeld, net toen we deze track aan het maken waren…”
Nick Mason: “Ik kon nog steeds de ogen herkennen, maar al de rest was anders.”
Roger Waters: “Het duurde een lange tijd voor ik wist wie hij was.”
David Gilmour: “Niemand herkende hem, bijna kaal, geschoren wenkbrauwen en zeer plomp.”
syd barrett 2005
In 1985 neemt Roger Waters het definitieve besluit om Pink Floyd te verlaten. Er volgen ruzies en rechtszaken, maar Bob Geldof wist de groep, inclusief Waters, in 2005 toch weer bijeen te krijgen voor een optreden in het kader van het London Live 8-concert. Hun eerste optreden in de voltallige bezetting (maar zonder Syd Barrett) in 24 jaar.
Foto: Syd Barrett in zijn woonplaats Cambridge, in 2005, vlak voor het concert Live 8. Een jaar later is hij overleden.
“Shine On You Crazy Diamond “
Remember when you were young, you shone like the sun.
Shine on you crazy diamond.
Now there’s a look in your eyes, like black holes in the sky.
Shine on you crazy diamond.
You were caught in the crossfire of childhood and stardom, blown on the steel breeze.
Come on you target for faraway laughter, come on you stranger, you legend, you martyr, and shine!

You reached for the secret too soon, you cried for the moon.
Shine on you crazy diamond.
Threatened by shadows at night, and exposed in the light.
Shine on you crazy diamond.
Well you wore out your welcome with random precision, rode on the steel breeze.
Come on you raver, you seer of visions, come on you painter, you piper, you prisoner, and shine!
IMG_3200
Toen John Lydon, de latere Johnny Rotten van de Sex Pistols “I HATE” neer kalkte op zijn Pink Floyd T-shirt, proclameerde hij daarmee de anti-establishment ideologie van het Engeland in de latere jaren zeventig. Johnny haat Pink Floyd omdat, zoals criticus Stuart Berman terecht opmerkte “Pink Floyd alles vertegenwoordigt wat Punk niet heeft: muzikale begaafdheid, ambitie, stinkend rijk en een smaakvol uiterlijk”.
IMG_3202
IMG_3214

Je kunt hier om lachen; denken: “Ach, die punkers lullen maar wat” maar onderhuids voel je de zoveelste “Another Brick in the Wall”. Derde nummer van rockopera “The Wall”, het album dat Pink Floyd in 1979 uit brengt. Alle nummers vormen een aaneensluitende weergave van de traumatische ervaringen van het jongetje Pink, gebaseerd op het levensverhaal van Roger Waters, hoewel er ook elementen in zitten die verwijzen naar Syd Barrett. In 1982 verscheen The Wall, een muziekfilm van regisseur Alan Parker, gebaseerd op het album “The Wall”. Roger Waters schreef hiervoor het scenario.
IMG_3209

René Girard, de Franse denker over het zondebokmechanisme, heeft in zijn analyse van uiteenlopende  mythes, literaire werken en (Bijbel)verhalen het gedragsmechanisme van de rivaliteit en het geweld in taal en gedrag in beeld gebracht. Zo hebben mensen graag het beeld van zichzelf dat ze authentiek zijn. Volgens Girard is de mens echter een nabootser. Hij imiteert zijn naaste in veel opzichten. De behoefte de ander na te apen of zich met hem te identificeren gaat goed, zolang de identificatie met de ander lukt of kan gaan lukken. Het gaat ook nog goed als het leidt tot gezonde rivaliteit. Zo gauw het begeerlijke van de ander in de eigen doelen echter niet meer bereikbaar is (bijvoorbeeld omdat de ander aantrekkelijker, sensitiever, begaafder, moediger,  succesvoller, spiritueler is,  dan wel een groter bewustzijn heeft) loert het gevaar dat de weg naar het kwaad wordt ingeslagen. Het net zo zijn als die (in eerste instantie bewonderde) ander blijkt met imitatie een onbereikbaar doel te zijn. Dit gevoel van tekort kan aanzetten tot jaloezie en rivaliteit. ”Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg”. Op welk gebied dan ook moet je vooral je kop niet boven het maaiveld uitsteken, want vroeg of laat gaat ie er af.

Nageaapte hebberigheid kan de mens verleiden de schuld van het kwaad niet bij zichzelf te zoeken, maar bij die ander die hem door de mimese tot rivaliteit heeft aangezet. De toekomstige zondebok  is echter totaal onwetend van al die verlangens/hebberigheid die op hem of haar geprojecteerd worden. De medemens geeft in zijn agressie vervolgens niet zichzelf maar de ander, het object van zijn jaloezie, en de nietsvermoedende, de schuld. De ander is de oorzaak van zijn agressie en krijgt dus de schuld van zijn gevoelens van geweld. Zou hij nog het lef hebben om eerlijk te vertellen wat hij in jou bewondert en dat hij dat zelf ook graag zou willen hebben c.q. aanleren dan heb je samen nog een basis om op verder te gaan. Maar die stap wordt overgeslagen. Sterker nog, er wordt van de zondebok verwacht dat hij of zij al die onuitgesproken verwachtingen aanvoelt en ze vervolgens volledig bevredigd. Alsof je een helderziende bent en een onuitputtelijke goddelijke bron in je hebt van waaruit je onophoudelijk de meest uiteenlopende wensen en verlangens van de (zwijgende) anderen kunt bevredigen.
Hij of zij verdraait zelf de waarheid, om de oorzaak van zijn agressie te verdoezelen. In de verdraaiing van de feiten verzwijgt hij bovendien ook nog eens zijn afgunst. Terwijl hij eigenlijk zichzelf wil toe-eigenen wat van die ander is. Girard ontdekte dat mensen in het beeld van het kwaad maar al te vaak een leugen hanteren. In veel gevallen ligt de waarheid rondom het conflict dus net andersom. De mens geeft de ander de schuld van zijn agressieve gevoelens: hij maakt de ander tot zondebok.
IMG_3213
Vaak begint dat al op de basisschool. De ander tot zondebok maken is een fenomeen dat helaas niet beperkt bleef tot de vijftiger en zestiger jaren. Bij onze kinderen heb ik ervaren dat ook in de negentiger jaren leraren verleid werden tot BINKgedrag (Beledigen, Intimideren, Negeren, Kleineren) zodra zij als leerling een te confronterende spiegel bleken te zijn. Another Brick in the Wall.
IMG_3206
IMG_3207
Andere hoogtepunten van de Pink Floyd expositie omvatten een spectaculaire set van een aantal van Pink Floyd’s meest innovatieve en legendarische albumcovers. Zoals de muziekvideo “Learning to Fly” in combinatie met replica’s van de gloeilampenpakken, gemaakt voor het album “Delicate Sound of Thunder” uit 1988.
IMG_3236
IMG_3234
IMG_3229
Het momumentale nummer “Learning to Fly” staat op het studioalbum “A Momentary Lapse of Reason” van Pink Floyd uit 1987. Het is het eerste album van de band na het vertrek van Roger Waters.
IMG_3222
Op de albumcover zijn 700 ziekenhuisbedden te zien op een strand (“Saunton Sands”) in de buurt van Devon. De afbeelding werd gecreëerd door Storm Thorgerson die in een videovraaggesprek bekende dat hij daar nu nog nachtmerries over heeft. Hij gebruikte namelijk geen trucage: de bedden werden daadwerkelijk op het strand geplaatst om te worden gefotografeerd. Helaas regende het nogal waardoor de 700 bedden steeds weer opnieuw opgemaakt moesten worden of zelfs opgeslagen in grote loodsen. Uiteindelijk heeft die ene foto voor de cover zoveel geld gekost dat niemand er meer aan wil denken, laat staan over praten 😉
IMG_3238
IMG_3239
“The Division Bell” is het voorlaatste studioalbum van Pink Floyd uit 1994 en het tweede album zonder Roger Waters.  Het overlappende thema van The Division Bell is communicatie en het gebrek daaraan.
De afbeelding op de cover van het album is van de hand van de kunstenaar Storm Thorgerson en laat twee metalen hoofden in profiel zien. De drie meter hoge sculpturen zijn van de hand van John Robertson. Zij werden in een veld in Cambridgeshire geplaatst en onder verschillende omstandigheden gefotografeerd.
IMG_3240
NO TURNING BACK
The Floyd…..war, death, bitter childhood, alienation, indoctrination, madness, greed, vicious animal husbandry, imprisonment, old age and, inevitably, death.
Hi ho, it’s off to work we go. Yet, somehow, there’s something supremely uplifting about them, which ……. Has to do with their music’s deep roots in the blues, music devoted to finding resolve in your sorrow. ( Jim Irvin, MOJO, December 2002 )
IMG_3242
En dan, last but not least, de Performance Zone. Rondom beeld en geluid en zo overweldigend dat ik half hyperventilerend naar de uitgang strompelde 😉
IMG_3243

Salomé Philips

Een gedachte over “Pink Floyd “Their Mortal Remains” in het Victoria and Albert Museum London

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s